Mowa rodzinna niech będzie prosta.
Ażeby każdy, kto usłyszy słowo,
Widział jabłonie, rzekę, zakręt drogi,
Tak jak się widzi w letniej błyskawicy.
Czesław Miłosz

Czesław Miłosz istnieje w świadomości współczesnego Polaka jako jeden z nieodłącznych elementów mitologizujących kraj ojczysty oraz jego arkadyjskie piękno. Jego poezja w znaczny sposób sięgała do głęboko zakorzenionych archetypicznych obrazów dzieciństwa, czasu, w którym idealna symbioza natury z ciekawością poznawania świata dostarczała niezwykłych bodźców oraz gwałtownych uczuć. Funkcjonuje również jako osoba kontrowersyjna i budząca co najmniej mieszane uczucia z powodu tzw. flirtu z system socjalistycznym zaraz po II wojnie światowej. Jego emigracja, trudna i przymusowa, zaowocowała bogatym dorobkiem literackim, który początkowo doceniany był przede wszystkim za granicą. Po roku 1980 i przyznanej mu literackiej Nagrody Nobla jego utwory zaczęły się coraz częściej pojawiać w nieocenzurowanej formie, a sam autor rok później pojawił się w kraju, gdzie entuzjastycznie witały go elity intelektualne.

W tym roku przypada 100–lecie jego narodzin i młodzież z Gimnazjum nr 1 w Międzyrzeczu pod kierunkiem Krystyny Frankiewicz i Iwony Stańskiej zorganizowała montaż słowno–muzyczny, by przybliżyć sylwetkę noblisty i skłonić dorefleksji nad bogactwem jego poezji. Spotkanie odbyło się
1 grudnia br. w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Międzyrzeczu, gdzienad organizacją logistyczną czuwała Pani Krystyna Pawłowska. Dzięki jej pomocy scenografia i dekoracje przeniosły publicznośćoraz zebranych gości w samo serce Litwy nad Niewiażę – miejsce urodzenia Czesława Miłosza. Widownia – uczniowie z Gimnazjum nr 1 oraz ze Szkoły Podstawowej nr 4 w Międzyrzeczu, zaproszeni goście: Pani Izabela Korejwo (dyrektor Gminnego Zespołu Oświaty), Pani wiceburmistrz Agnieszka Olender, Pani Marzena Domańska, a także Pani Dyrektor Alicja Witter oraz zebrani nauczyciele byli świadkami niezwykłego przedstawienia poetyckiego życiorysu autora Doliny Issy. Przewodniczkami tej barwnej podróży były Ada Fiedler i Ada Gołębiowska (3c), których głos często zmieniał się z perfekcyjnej konferansjerki w wibrujące emocjami słowo poetyckie lub wokalne. Obok nich wystąpili: Ada Maksym (2f), Krystian Pawlak (2d), Klaudia Chomicz (3f), Wioleta Góra (1c), Cezary Pawelski (2a), Paulina Majkowska (1c), Paulina Laskowska (1a). To dzięki nimzebrani wysłuchali wierszy Czesława Miłosza takich jak Wiara, Nadzieja, Miłość, W mojejojczyźnie, Traktat moralny, Tak mało, Litwa czy Dar. Kunsztowna osnowa poetycka została rozpięta na refleksyjnej palecie piosenek związanych z filozoficzną postawą autora Umysłu zniewolonego, zebrani mogli usłyszeć Masz w sobie wiarę, Ojczyznę, Żyłem jak chciałem oraz Nieśmiertelnych. Po ostatnim słowie prowadzących zebrani jeszcze kilka minut pozostawali skupieni i zamyśleni, zupełnie jakby sam Miłosz wstał z krzesła, spojrzał na wszystkich i odszedł na zawsze.

W 1993 roku poeta również odszedł, ale do Krakowa. Powrócił powielu latach do ojczyzny i tutaj kontynuował swoje twórcze dzieło. W czerwcu 1996 r. za książkę Legendy współczesności uhonorowany został Nagrodą Krakowska Książka Miesiąca. Dwa lata później za tom Piesek przydrożny otrzymał Nagrodę Nike. W 1994 r. Czesław Miłosz został odznaczony Orderem Orła Białego. Miłosz zmarł 14 sierpnia 2004 w Krakowie, przeżywszy 93 lata. Został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce [1]. Był z pewnością osobowością nietuzinkową i, jak każdy literat, pełną sprzeczności. Kiedy w 1968 roku wybuchł konflikt między nim a Zbigniewem Herbertem, skłócili się niemal na śmierć i życie. Mimo to korespondowali cały czas ze sobą, wymieniając poglądy na tematy literackie, ostrożnie napominając jedynie o polityce. To Miłosz skruszony po wielu latach zadzwonił w 1998 roku do umierającego Herberta i pogodzili się całkowicie. Nawet w dniu pogrzebu niektórzy mieli odmienne zdanie dot. miejsca jego pochówku, choć sam Jan Paweł II, stwierdził, że był człowiekiem, który wniósł nieprzemijający wkład do polskiej kultury i polskiego życia. Widocznie wybitne jednostki już tak mają, nawet po śmierci są fascynujące, dlatego nigdy o nich niezapomnimy.

M.J.

1. Frag. dot. biografii Czesława Miłosza zaczerpnięte zostały z http://www.rokmilosza.ism-soft.pl/zyciorys [11 XII 2011].